Słownik pojęć rynku energii

26 haseł, które pojawiają się na rachunku za prąd, w cennikach sprzedawców i w opisach taryf dynamicznych - wytłumaczonych bez żargonu. Jeśli czegoś tu brakuje, napisz na kontakt@dynamiczne.info.

Giełda i rynek

Cena ujemna: Godzina, w której cena energii na RDN schodzi poniżej zera, bo produkcja z OZE przewyższa zapotrzebowanie. Dla odbiorcy w taryfie dynamicznej to najtańsze godziny doby — a to, czy dostaje wtedy energię za zero, czy realnie na niej zarabia, zależy od zapisów umowy ze sprzedawcą. Zobacz porównanie ofert dynamicznych sprzedawców
Fixing RDN CRDN · fixing-1 · kurs jednolity: Aukcja jednolitej ceny na RDN: zlecenia kupna i sprzedaży zbierane są do jednego momentu, a następnie dla każdej godziny doby następnej wyznaczany jest jeden kurs. Wynik pierwszego fixingu (indeks CRDN, fixing-1) publikowany jest zwykle około 10:30 i to on jest podstawą cen w tym serwisie. Zobacz archiwum cen fixingu RDN
PSE Polskie Sieci Elektroenergetyczne · operator systemu przesyłowego · OSP: Polskie Sieci Elektroenergetyczne — operator systemu przesyłowego. Odpowiada za sieć najwyższych napięć, bilansowanie systemu w czasie rzeczywistym i publikację danych rynkowych, w tym RCE.
RCE rynkowa cena energii · RCEm: Rynkowa cena energii — godzinowa cena publikowana przez PSE, po której wycenia się energię wprowadzoną do sieci przez prosumenta. Od 1 lipca 2024 net-billing rozlicza się po cenie godzinowej (RCE); wcześniej stosowano cenę miesięczną (RCEm).
RDN Rynek Dnia Następnego · rynek day-ahead: Rynek Dnia Następnego — segment TGE, na którym dzień przed dostawą ustala się cenę energii osobno dla każdej godziny doby. Ceny w taryfach dynamicznych opierają się właśnie na notowaniach RDN. Zobacz ceny prądu na dziś i jutro
TGE Towarowa Giełda Energii: Towarowa Giełda Energii S.A. — polska giełda, na której handluje się m.in. energią elektryczną i gazem. To z jej sesji pochodzą godzinowe ceny energii pokazywane w tym serwisie.

Dystrybucja i taryfy

Opłata dystrybucyjna zmienna stawka sieciowa zmienna: Część rachunku naliczana przez OSD od każdej pobranej kilowatogodziny, zależna od taryfy i strefy godzinowej. Razem z ceną energii decyduje o tym, ile realnie kosztuje kWh w danej godzinie. Zobacz porównywarkę taryf operatorów
Opłata jakościowa: Składnik opłaty dystrybucyjnej naliczany od pobranej energii, pokrywający koszt utrzymania ciągłości i niezawodności dostaw w systemie przesyłowym. Stawka wynika z taryfy PSE.
Opłata kogeneracyjna: Doliczana do każdej pobranej kilowatogodziny opłata finansująca wsparcie dla wysokosprawnej kogeneracji, czyli jednoczesnego wytwarzania prądu i ciepła. Stawkę ustala się na każdy rok kalendarzowy.
Opłata mocowa: Opłata finansująca rynek mocy, czyli gotowość elektrowni do pracy w szczycie zapotrzebowania. Gospodarstwa domowe płacą ją ryczałtem miesięcznym, którego wysokość zależy od rocznego zużycia energii.
Opłata OZE: Opłata od pobranej energii finansująca system wsparcia odnawialnych źródeł energii. Wysokość stawki na kolejny rok ogłasza Prezes URE.
OSD operator systemu dystrybucyjnego · dystrybutor: Operator systemu dystrybucyjnego — firma odpowiedzialna za sieć, licznik i fizyczne dostarczenie energii pod Twój adres (PGE, Energa, Enea, Tauron, Stoen). OSD wynika z lokalizacji i nie wybierasz go; sprzedawcę energii wybierasz od niego niezależnie. Zobacz porównywarkę taryf operatorów
Strefa taryfowa szczyt · pozaszczyt: Przedział godzin, w którym obowiązuje jedna stawka dystrybucyjna. Granice stref różnią się między operatorami, a w taryfach weekendowych i sezonowych zależą dodatkowo od dnia tygodnia i kalendarza świąt.
Taryfa G11: Jednostrefowa taryfa dystrybucyjna dla gospodarstw domowych: stawka za dystrybucję jest taka sama przez całą dobę i we wszystkie dni tygodnia. Zobacz porównywarkę taryf operatorów
Taryfa G12 G12w · taryfa dwustrefowa: Dwustrefowa taryfa dystrybucyjna: tańsza strefa nocna i droższa dzienna, o godzinach ustalanych przez OSD. Wariant G12w rozszerza tańszą strefę na całe weekendy i święta. Zobacz porównywarkę taryf operatorów

Rachunek i rozliczenia

Akcyza: Podatek od energii elektrycznej doliczany do każdej pobranej kilowatogodziny. Dla gospodarstw domowych stawka wynosi 5 zł za MWh, czyli 0,005 zł za kWh.
Cena maksymalna cap · gwarancja ceny maksymalnej: Zapisany w ofercie górny limit ceny energii: gdy notowania RDN pójdą wyżej, odbiorca płaci nie więcej niż ustalony pułap. Nie każda oferta dynamiczna taki limit ma. Zobacz porównanie ofert dynamicznych sprzedawców
Marża sprzedawcy: Stała kwota, którą sprzedawca dolicza do ceny giełdowej każdej kilowatogodziny. W ofertach dynamicznych marże są do siebie zbliżone — o różnicy w rachunku decydują raczej opłata handlowa, cena maksymalna i sposób rozliczania cen ujemnych. Zobacz porównanie ofert dynamicznych sprzedawców
Opłata handlowa opłata abonamentowa: Stała opłata miesięczna sprzedawcy energii, niezależna od zużycia. Przy małym zużyciu potrafi ważyć na rachunku więcej niż różnica w marży. Zobacz porównanie ofert dynamicznych sprzedawców
Taryfa dynamiczna cena dynamiczna · umowa z ceną dynamiczną: Umowa, w której cena energii zmienia się co godzinę razem z notowaniami RDN, zamiast być stała przez cały rok. Sprzedawca dolicza do ceny giełdowej swoją marżę, a osobno pobiera opłatę handlową. Zobacz porównanie ofert dynamicznych sprzedawców
URE Urząd Regulacji Energetyki · Prezes URE: Urząd Regulacji Energetyki — regulator rynku. Zatwierdza taryfy operatorów i sprzedawców z urzędu, ogłasza stawki opłat systemowych, a zatwierdzona taryfa jest naturalnym punktem odniesienia dla cen dynamicznych. Zobacz zestawienie taryfy URE z cenami dynamicznymi

Prosument i magazyn

Arbitraż cenowy: Świadome kupowanie energii w godzinach taniej i zużywanie jej wtedy, gdy jest droga — magazynem, pompą ciepła albo ładowaniem samochodu. To główny powód, dla którego taryfa dynamiczna w ogóle się opłaca. Zobacz kalkulator zwrotu z PV i magazynu
Autokonsumpcja: Część energii z własnej instalacji zużyta na miejscu, bez wprowadzania jej do sieci. Najkorzystniejszy sposób wykorzystania produkcji z PV, bo omija zarówno zakup energii, jak i zmienną opłatę dystrybucyjną. Zobacz kalkulator zwrotu z PV i magazynu
Magazyn energii bateria domowa: Bateria pozwalająca przesunąć zużycie w czasie: ładuje się w godzinach tanich albo z nadwyżki produkcji PV, a oddaje energię w godzinach drogich. Zobacz kalkulator zwrotu z PV i magazynu
Net-billing rozliczenie wartościowe: Model rozliczeń prosumentów obowiązujący dla instalacji przyłączonych od kwietnia 2022: nadwyżkę wprowadzoną do sieci wycenia się w złotówkach po cenie rynkowej (RCE), a zgromadzony depozyt pomniejsza rachunek za energię pobraną.
Prosument: Odbiorca, który jednocześnie pobiera energię z sieci i produkuje ją w mikroinstalacji — najczęściej fotowoltaicznej — na własne potrzeby.

Chcesz zobaczyć, jak te pojęcia składają się na cenę kilowatogodziny? Zobacz ceny prądu na dziś i jutro z fixingu RDN, zajrzyj do FAQ albo porównaj oferty dynamiczne sprzedawców.